Edilgen Fiil Nedir Turkce?

Edilgen Fiil Nedir Turkce?

Edilgen fiil, bir eylemin doğrudan nesnesi tarafından değil de dolaylı olarak gerçekleştirildiği bir yapıya sahip fiildir. Türkçede edilgen fiiller "-l-" takısı ile oluşturulurlar ve cümlede fiilin üzerine de "-n-" takısı eklenir. Cümlede eylemi gerçekleştiren kişi veya nesne özneye değil, fiilin kendisine bağlıdır. Edilgen fiiller, çoğunlukla bir işin veya eylemin bize yapılmasını anlatmak için kullanılır.

Örneğin;

"Kitap, bana hediye edildi."

Bu cümlede "kitap" nesnesi, eylemin doğrudan tarafı değildir. Kitabın üzerindeki eylem, doğrudan kitaba yapılmamıştır; hediye edilen fiilinin üzerinde gerçekleşen işlem kitabın bize hediye edilmesidir. Bu durumda edilgen fiil kullanılmıştır.

Edilgen fiiller, nesnelerinin belirgin olmadığı veya isimsiz bir şekilde kullanıldığı durumlarda sıkça kullanılır. Örneğin;

"Dünkü konserde çok güzel şarkılar söylendi."

Bu cümlede kimin şarkı söylediği belirtilmemiştir. Konserdeki şarkılar, doğrudan kişi veya grubun üzerinde gerçekleşen bir işlem değildir; ancak şarkıların çalındığını ve söylendiğini biliyoruz. Yani, şarkıların edilgen bir şekilde yapıldığını ifade eden bir cümledir.

Edilgen fiillerde dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise, fiilin yapısının cümledeki diğer unsurlara göre belirlenmesidir. Edilgen fiillerde, edilgen nesne fiilden sonra gelirken, fiilin gerçek öznesi -eğer varsa- cümlede önce yer alır.

Örneğin;

"Oyun, çocuklar tarafından oynandı."

Bu cümlede "oyun" fiilin edilgen nesnesi olup, fiilden sonra gelmektedir. "Çocuklar" ise, fiilin gerçek öznesidir ve cümlede öncelikli olarak belirtilmiştir.

Edilgen fiiller Türkçe dilinde oldukça yaygın bir kullanıma sahiptir. Özellikle, yapılan işin veya eylemin yapılmasında önceliği ve etkisi olan kişi veya nesneyi belirtmek yerine olaya odaklanmayı tercih ettiğimiz durumlarda edilgen fiiller oldukça sık kullanılır. Bu nedenle, edilgen fiillerin doğru bir şekilde anlaşılması ve kullanılması, Türkçe dil bilgisi açısından önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Edilgen fiil, eylemi gerçekleştirenin belirtilmediği ve eylemin karşılandığı yapıdır. Bu yapıda eylemi karşılayan özne belirsiz veya genellikle cümlede nesne olarak kullanılır.

Edilgen fiiller "—n", "—îr", "—il", "—l" ve birçok zamir ekleriyle oluşturulabilir. Örneğin; okunmak, yazılmak, yenilmek gibi fiiller edilgendir.

Edilgen fiil, eylemi yapanın belirtilmediği veya önemli olmadığı durumlarda tercih edilir. Özellikle genel geçerli bir durumu veya süreci anlatırken kullanılır.

- Bu kitap okunmaktadır. - Bu ev satılmıştır. - Yemekler yenilmiştir. - Araba tamir edilmektedir. - Sokağın sonunda bulunan park yenilenmiştir.

Edilgen fiil, eylemin sonuna eklenen "—n", "—îr", "—il", "—l" gibi takılarla veya özne belirsiz bir şekilde kullanıldığında tanınır.